شماره گذارى اين رجل فرنگى شرايع 10019 مسأله دارد . از همين فقيه نامدار ، كتاب مختصر النافع است كه گزيده شرايع مىباشد . ترجمه كهن فارسى دارد كه پس از وفات محقق حلى انجام شده و در سال 1343 در تهران تحقيق و به چاپ رسيده است . البته ترجمه هاى متعدد ديگرى هم دارد ، كه ظاهرا هنوز به صورت خطى ، در كتابخانه ها موجود و به چاپ نرسيده است . از علامه حلى ( 648 - 724 ) تبصرة المتعلمين و قواعد الأحكام في معرفة الحلال الحرام ، هر دو به زبان فارسى ترجمه شده است . ترجمه قواعد در كتابخانه مدرسه خيرات خان مشهد موجود است كه تاريخ ترجمه 732 ه‌د . ق نشان مىدهد « 1 » از شهيد اول ( م 786 ) رساله الفيه به فارسى ترجمه شده است « 2 » 3 - كتب فقهى استدلالى در اين دسته آثار ، فقيه گاهى در پيرامون متنى از دسته پيش و گاهى مستقيما با مطرح ساختن حكمى از احكام شرعيه ، نظريات گوناگون و مبانى هر يك را ارائه مىدهد و به نقد و بررسى مىپردازد و نظر خويش را انتخاب مىكند . گاهى ميان مكاتب مختلف به مقايسه پرداخته مىشود ، نظير خلاف شيخ طوسى و تذكرة الفقهاء علامه حلى ، و مختلف ايشان و اخيرا جواهر الكلام ، محمد حسن نجفى ، مكاسب شيخ مرتضى انصارى و و و . 4 - كتب قواعد فقهى در خصوص " سير تحول نگارش قواعد فقهى در ميان فقهاى اماميه " ، در سال 1374 به خواسته سازمان كنفرانس اسلامى جده ، پژوهشى تحت عنوان فوق ارائه داده‌ام كه توسط فرهنگستان علوم ايران به دو زبان عربى و فارسى تكثير شده است . اجمالا آن كه اولين اثر در شيعه كتاب نزهة الناظر في الجمع بين الأشباه و النظائر اثر يحيى بن سعيد حلى و پس از آن كتاب القواعد و الفوائد شهيد اول ( م 786 ) و سپس آثار زيادى به اين سبك نگارش يافته است . 5 - رساله هاى عمليه رساله عمليه يا به گفته حنفيان خراسان رساله عاميه در تاريخ فقه شيعه پيشينه درازى دارد

--> ( 1 ) . رك . راهنماى كتاب 14 : 981 . ( 2 ) رك . الذريعه : ج 2 ص 296 .